ضرورت تدوین بیانیه ماموریت و چشم انداز

تدوین بیانیه ماموریت و چشم انداز دو گام پیش نیاز در فرایند برنامه‌ریزی استراتژیک محسوب می شود. این بیانیه‌ها کلماتی هستند که رهبران برای توضیح هدف و جهت حرکت یک سازمان از آنها استفاده می‌کنند. این دو بیانیه، انگیزه‌های گروه شما را به شکلی فشرده و دقیق بیان می‌کنند و به سازمان شما کمک می‌کنند که بر آن‌چه واقعا مهم است تمرکز داشته باشد. ضمن اینکه سکوی لازم برای توسعه‌ دیگر ابعاد برنامه‌های راهبردی را نیز فراهم می‌سازند.

تاثیر بیانیه ماموریت و چشم انداز بر بهره‌وری کارکنان

تحقیقات نشان داده‌اند اگر چشم‌ انداز شرکت از نظر کارمندان معنادار باشد، میزان دلبستگی آنها به کار به میزان قابل توجهی افزایش می یابد. این یعنی افزایش بهره وری و اثربخشی بیشتر برای سازمان‌.

کارهای روزمره‌ در هر سازمانی به سادگی باعث می شود تا افراد از توجه به چشم‌انداز و اهداف راهبردی دور شوند. بیانیه ماموریت و چشم انداز و قرارگرفتن آن در معرض دید کارکنان و مدیران(مثلا روی دیوارها، کارتابلهای فیزیکی و الکترونیک و برگه های رسمی) به آن‌ها کمک می‌کند که در گیرودار کارهای روزمره مدام به خود یادآوری کنند که هدف اصلی آن‌ها در سازمان چیست.

بیانیه ماموریت و چشم انداز به دیگر افراد و سازمان‌ها نیز این امکان را می‌دهد که تصویری کلی از گروه شما و کاری که می‌خواهید انجام دهید به دست آورند. در نتیجه آن‌ها که علاقه‌مندی‌های مشترکی با شما دارند می‌توانند وقت بگذارند و اطلاعات بیشتری درباره‌ سازمان شما کسب کنند. این امر، هنگامی که نیاز به استخدام نیرو دارید و یا وقتی از دیگر سازمان‌ها می‌خواهید که با شما همکاری کنند نیز می‌تواند بسیار مفید باشد.

طی تحقیق میدانی که در میان 1500 تن از رهبران ارشد بیست کشور مختلف از جمله ژاپن، آمریکا، اروپای غربی و آمریکای لاتین انجام شد، از آنان خواسته شده بود تا مهمترین ویژگی‌ها و مهارت‌های مورد نیاز و مطلوب مدیران ارشد را بیان کنند آنان بهترین و فراوان‌ترین مطلوب را :

  • استنباط عمیقی از چشم‌انداز آینده سازمان  و
  • توانایی تدوین استراتژی برای تحقق چشم‌انداز ذکر کردند.(کیگی،1993)

تفاوت بیانیه ماموریت و چشم انداز

سند چشم‌انداز را نباید با سند مأموریت اشتباه گرفت. سند مأموریت یک بیانیه‌ی حا‌ل‌نگر است که در آن فلسفه‌ی وجودی شرکت برای اعضای شرکت و مجامع بیرون از آن بیان می‌شود. سند چشم‌ انداز یک بیانیه‌ی آینده‌نگر است و برای الهام بخشیدن و جهت دادن به فعالیت‌های کارمندان شرکت تهیه می‌شود.

سند مأموریت به این سؤال پاسخ می‌دهد که چرا کسب‌و‌‌کار من وجود دارد؟

اما سند چشم‌انداز پاسخ‌ دهنده‌ی این سؤال است که من آینده‌ی کسب‌و‌کار خود را در کجا می‌بینم؟

در واقع چشم انداز تصویری از آینده است که بعد از اجرای و یا تحقق ماموریت در افق چشم انداز حاصل می شود. در عین حال برای تحقق چشم انداز باید ماموریت به گونه ای طراحی شود که امکان تحقق چشم انداز را فراهم نماید.

لذا یک ارتباط دوسویه (رفت و برگشت) بین این دو بیانیه مهم استراتژیک وجود دارد.

بیانه چشم انداز

نگارش سند چشم‌ انداز کاری خلاقانه و جاه‌طلبانه است ولیکن باید جدی گرفته شود. چشم‌انداز شما رویای شما، در مورد این که آینده چگونه باید باشد، است. آن‌ چیزی است که سازمان شما آن را وضعیت ایده‌آل برای خودش می‌داند. چشم‌انداز یعنی آرزو و یا وضعیت مطلوبی که پس از اجرای برنامه های رهبردی در سازمان ایجاد می‌شود. چشم انداز درکی کلی از اینکه موفقیت سازمان به چه مفهومی است برای کلیه ذینفعان ایجاد می کند و جهت و مقصود حرکت مجموعه را روشن می نماید.

هنگام نگارش سند چشم‌انداز، رؤیاهای بزرگی در سر بپرورانید. فعلا نگران عملی بودن این رؤیاها نباشید زیرا چیزی که در ابتدا به نظر غیرممکن می‌آید را می‌توان در ادامه به کمک یک تیم خوب و تکنولوژی‌های مناسب به دست آورد. خوب است که چشم‌ انداز مقداری جسورانه، متفاوت یا حتی غیرقابل‌پذیرش باشد. برخی معتقدند که چشم انداز باید واقع گرایانه باشد. با این فرض باید به این نکته توجه داشته باشید که سرعت تحولات و کیفیت دستاوردهای بشر همیشه فراتر از انتظارات بخش عمده مردم و مدیران سازمان ها بوده است. لذا واقع گرایی در چشم انداز نباید افق آن را کوتاه تر از نتایج نوآوری های ممکن آتی تعیین کند.

بعضی سازمان ها اول وضع موجود را می بینند و بعد آینده را طراحی می کنند. سپس تحلیل شکاف کرده و برنامه ریزی می نمایند. در این رویکرد اصالت به وضع موجود داده می شود. اما سازمان های دیگری هستند که اول آینده را طراحی می کنند و سپس با بررسی وضع موجود به تحلیل شکاف می پردازند. این سازمانها برای تحقق چشم انداز وضع موجود را تغییر می دهند. این رویکرد تحول آفرین است.

رهبران تحول آفرین چهار وظیفه را در رابطه با چشم انداز انجام می دهند؛

  • خلق چشم انداز
  • تبیین چشم انداز
  • الگوسازی چشم انداز
  • ایجاد تعهد نسبت به چشم انداز

بیانیه چشم انداز پیش بینی یا آینده نگری

الف- پیش بینی: روشی است که در آن وضعیت موجود به دقت بررسی شده و براساس امکانات، قابلیتها و فرصت های موجود، تصویری از آینده ترسیم میگردد.

 ب- آینده نگری: آینده نگری فرآیندی است که در آن ابتدا تصویری از وضع مطلوب و آرمانی درنظر گرفته می شود و توانائی ها و قابلیت های لازم برای رسیدن به آن ایجاد میشود.

 انتخاب یکی از دو روش و یا ترکیبی از دو روش برای تدوین چشم انداز بستگی به نوع ساختار سازمان دارد. سازمان هائی که تقریباً مستقل هستند و اختیار ایجاد تغییر در منابع و اعتبارات را دارند می توانند از رویکرد آینده نگری استفاده نمایند، اما سازمان هایی که بصورت متمرکز هدایت می شوند و بیشتر منابع و امکانات آنان از خارج از سیستم تأمین میشود آزادی عمل کافی برای آینده نگری ندارند و بهتر است با ترکیسی از روش پیش بینی و اینده نگری برای آینده سازمان تصویرسازی نمایند.

ویژگی های بیانیه چشم انداز؛

 به طور کلی، بیانیه چشم‌انداز باید:

  • بلند پروازانه بوده و آینده ای دور و مطلوب را ترسیم کند.
  • تحولات پیش رو و آینده را توضیح دهد.
  • واضح بوده و قابل فهم و به اشتراک‌گذاری از سوی اعضای سازمان باشد.
  • برای همه‌ی کارکنان و نه فقط مدیران ارشد مجاب‌کننده باشد.
  • آن‌قدر فراگیر باشد تا ابعاد متنوع فعالیت سازمان را بازتاب دهد.
  • برای افرادی که در تلاش‌های شما دخیل هستند، ارتقاء دهنده، مهیج و الهام‌بخش باشد و به آن‌ها روحیه بدهد
  • به آسانی به دیگران منتقل شود و برانگیزاننده مشارکت همگانی باشد.
  • کلی نگر باشد و وابسته به زمان نباشد. به نحوی که با تغییر شرایط و حتی تغییر استراتژی ها تغییر نکند. چشم‌انداز معمولا ثابت باقی می‌ماند.
  • سند چشم‌ انداز باید مختصر و مفید باشد و از یک جمله یا یک پاراگراف کوچک طولانی‌تر نباشد.
  • سند چشم‌ انداز باید گیراتر از شعار باشد.

مثال هایی از بیانیه چشم انداز؛

  • آمازون (Amazon) (خرده فروشی آنلاین): چشم‌انداز ما این است که مشتری‌ محور‌ترین شرکت در کره‌ی زمین باشیم تا مشتریان قادر باشند در آن هر چیزی را که می‌توان به صورت آنلاین خریداری کرد، با کمترین قیمت پیدا کنند.

  • سازمان عفو بین‌الملل (غیرانتفاعی):‌ «چشم‌انداز ما جهانی است که در آن همه‌ی افراد، صرف نظر از نژاد، مذهب، قومیت، گرایش یا هویت جنسی، از همه‌ی حقوق بشر که در بیانیه‌ی جهانی حقوق بشر سازمان ملل و دیگر استاندارهای بین‌المللی حقوق بشر تصریح شده‌اند،، برخوردار باشند.»

  • تویوتا(امریکا): تبدیل شدن به موفق‌ترین و محترم‌ترین شرکت خودروسازی در امریکا

  • شرکت تسلا : ایجاد جذاب ترین و قانع کننده ترین شرکت خودروسازی قرن بیست و یکم از طریق سوق دادن تحول جهانی به سمت خودروهای برقی.

  • گوگل: ایجاد دسترسی به اطلاعات جهانی فقط با یک کلیک

  • سامسونگ: الهام بخشیدن به جهان. خلق آینده.

بیانیه ماموریت (رسالت)

ماموریت(Mission) هر سازمانی توضیح دهنده اهداف بنیادین، مقصود و فعالیت اصلی اعضای سازمان است و اینکه چرا و برای چه کسانی آن کار را انجام می‌دهند. جملات بیانیه دارای زمان حال هستند و بیانگر فلسفه وجودی سازمان و کارکنان و راهنمای تدوین برنامه ها، شرح وظایف و شرح شغل کارکنان می باشند.

بیانیه ماموریت، اهداف سازمان را در چند بعد مورد توجه قرار می دهد: آنچه شرکت برای مشتریان خود می‌خواهد، آنچه برای کارکنان می‌خواهد و آنچه که سهام‌داران برای خود در نظر دارند. اخیرا به حقوق جامعه و جهان نیز توجه می‌کنند و نیز رعایت و توجه به محیط زیست یا حقوق اقلیت‌ها، نمونه‌ای از مسئولیت‌های اجتماعی سازمان‌هاست که در ماموریت ها بدان پرداخته می شود.

بیانیه ماموریت شبیه بیانیه چشم‌انداز است و هر دو تصویری کلی نمایش می‌دهند. اما ماموریت قاطع‌تر و بیشتر از چشم‌انداز «اقدام‌-محور» است.

بیان چشم‌انداز ممکن است برانگیزاننده‌ رویا‌های اعضای‌ سازمان باشد.

اما بیانیه ماموریت باید افراد را به عمل ترغیب کند.

محتوای بیانیه ماموریت:

بیانیه‌ی مأموریت، ‌یک بیانیه‌ی کوتاه از اهداف شرکت است که مبتنی بر موارد ذیل است؛

  • دامنه‌ی عملیات کسب‌وکار یعنی نوع و کیفیت محصولات و خدمات ارائه‌شده،
  • مزیت رقابتی یا وجه تمایز سازمان نسبت به سایرین.
  • مشتریان و بازار هدف
  • رابطه با سایر ذینفعان(کارکنان، سهامداران، تامین کنندگان، جامعه و …)
  • ناحیه‌ی جغرافیایی آن

6- افق زمانی فعالیت سازمان

7- مهمترین چالش پیش روی سازمان

این بیانیه ممکن است به یک معضل، مثل کمبود مسکن، اشاره داشته باشد، و یا به یک هدف؛ مثل فراهم کردن دسترسی به خدمات درمانی برای همه. هرچند بیانیه ماموریت وارد جزئیات نمی‌شود، اما به شکلی کلی به این که چگونه سازمان شما قرار است معضل را حل کند، یا به هدف مورد نظر خود برسد و یا به ویژگی متمایز سازمان اشاره می‌کند.

برخی ویژگی های بیانیه ماموریت

فشرده است،‌ اما نه به کوتاهی بیانیه چشم‌‌انداز ولی باز هم حرف اصلی خود را در یک جمله یا یک پاراگراف کوتاه بیان می‌کند.

نتیجه-محوراست. بیانیه ماموریت نتیجه‌ بنیادینی را که سازمان شما برای دست‌یابی به آن کار می‌کند، توضیح می‌دهد.

فراگیر است. هرچند بیانیه ماموریت بیان اهداف کلیدی گروه شماست، اما مهم است که همزمان جامع و همه-شمول باشد.

یک بیانیه ماموریت خوب در راهبردهایش محدود نیست و یا منحصر به آن بخش‌های سازمان نیست که ممکن است در پروژه‌ سازمان دخیل شوند.

با جملاتی به زمان حال ولیکن کوتاه، ساده، روشن و عاری از زبان فنی بیان می شود.

دارای زبانی الهام‌بخش است، اما از صفات مختلف تنها به این خاطر که ایده‌ی ماموریت را زیباتر می‌کنند، استفاده نمیکند.

نباید آنقدر کلی باشد که وجه تمایز سازمان را با رقبای آن نتوان تشخیص داد.

می توانید در سی ثانیه آن را برای دیگران از روی متن بخوانید.

مثال‌‌هایی از یک بیانیه ماموریت

  • شرکت بریستول-میرز اسکویب (Bristol-Myers Squibb) (داروسازی): کشف، توسعه و به ثمر رساندن داروهای نوآورانه که به بیماران کمک می‌کنند تا بر بیماری‌های خطرناک غلبه کنند.

  • نایکی (Nike) (ورزشی): «به ارمغان آوردن نوآوری و الهام بخشی برای ورزشکاران در سراسر دنیا.»

  • تویوتا؛ جذب و حفظ مشتری با محصولات و خدمات فوق العاده ارزشمند و تجربه رضایتمنمدی از داشتن خودرو.

  • شرکت تسلا : تسریع در فرایند تحول جهانی به سمت انرژی پایدار

  • گوگل : سازمان‌دهی اطلاعات جهانی و ایجاد دسترسی و کاربرد آن در سرتاسر جهان.

  • سامسونگ: الهام بخشیدن به جهان با فناوری‌ها، محصولات و طرح‌هایی کهزندگی آدم‌ها را غنی کنند و با خلق آینده‌ای جدید به سعادت اجتماعی کمک کنند.

فرآیند پیشنهادی برای تدوین بیانیه ماموریت و چشم انداز

همانقدر که بیانه چشم‌انداز و ماموریت در جهت دادن به کار و همبستگی اعضا‌ی سازمان برای نیل به آنچه برای سازمان شما مهم است، کارآمد است، جلب مشارکت ذینفعان در فرآیند تدوین آن‌ نیز باعث می شود که آنها سازمان را «از آن خود» بدانند. طبعا مردم به آنچه که در خلق آن دست داشته‌اند، بیشتر باور دارند و این به افزایش اثربخشی چشم انداز و ماموریت در سازمان کمک قابل توجهی می نماید.

فرایند زیر به شما کمک می‌کند که بیانیه ماموریت و چشم انداز سازمان را با جلب مشارکت ذینفعان تدوین و یا در صورت نیاز بیانیه های موجود را تغییر دهید:

چه چیز در سازمان شما برای ذینفعان مهم است؟

از آنجا که تدوین چشم‌انداز و ماموریت جزء اولین گام‌ها در برنامه‌ریزی راهبردی و جهت دهنده‌ به تلاش‌های شما است، بسیار مهم است که این گام‌ها ریشه در باورها و ارزش‌های سازمان شما داشته باشد. دانستن آنچه در سازمان مهم دانسته می‌شود، در ساختن یک گروه کاری قوی، موثر و پایدار نقش مهمی دارد. بنابراین، یکی از اولین کار‌ها هنگام تدوین ماموریت و چشم‌انداز سازمان شما این است که مسئله یا مسئله‌های مهم برای سازمان خود را شناسایی کنید.

روش های گردآوری اطلاعات

راه‌های زیادی برای گردآوری اطلاعات در این زمینه وجود دارد، مثلا:

برپایی «گردهمایی‌های عمومی» و یا «جلسات گفت و شنود» با اعضای سازمان با هدف گردآوری ایده‌ها، افکار و نظرات در مورد اینکه مردم خواهان چه نوع تحولی در سازمان‌اند.

تشکیل «گروه‌های تخصصی» از افرادی که علاقه‌مند به پرداختن به مسئله و یا مسئله‌های سازمان هستند؛ از جمله: رهبران سازمان و افرادی که مسائل سازمان بیشترین تاثیر را بر آن‌ها دارد.

انجام «مصاحبه» با افراد و یا ذینفعانی که در سمت‌های مختلفی در داخل سازمان و یا سازمان های موثر بیرونی هستند در مورد مسئله‌ها و یا نیازهایی که به عقیده‌ آن‌ها در سازمان وجود دارد.

البته که می‌توان این راه‌های متفاوت گردآوری اطلاعات از سازمان را بصورت ترکیبی و با هم اجرا کرد.

در واقع، اگر منابع لازم را در اختیار داشته باشید، معقول است که از همه روش‌های بالا استفاده کنید.

ابتدا برای افراد در سازمان این فرصت را فراهم کنید که به پرسش‌های شما پاسخ‌ دهند و سپس وقت بیشتری را در گروه‌های تمرکز به افرادی اختصاص دهید که باور دارید در حل برخی از مسائلی که در جلسات گفت و شنود در سازمان مطرح می‌شوند، نقش قابل توجهی دارند و یا بر این مسائل تاثیرگذار هستند. در نهایت، زمان کافی هم برای گفتگوی رو در رو با رهبران سازمان بگذارید چون این‌ کار به تقویت دانش و نیز هدف شما منجر خواهد شد.

تفکر کنید که چه بپرسید

فرقی نمی‌کند که با یک نفر صحبت کنید یا سیصد نفر؛ هدف شما یکی‌ است: این‌که بدانید چه چیزی در سازمان شما مهم است. این‌جا پرسش‌هایی را فهرست کرده‌ایم که ممکن است برای بحث شما با اعضای سازمان مفید باشد. این پرسش‌ها را می‌توانید در مصاحبه‌های انفرادی، در گروه‌های تخصصی و یا گردهمایی‌های عمومی و یا هر شکلی دیگری که برای گردآوری اطلاعات انتخاب می‌کنید، به کار گیرید:

رویای شما برای سازمان چیست؟

چه چیزی هست که دوست دارید، تغییر کند؟

چه نوع سازمانی (یا برنامه‌ای، سیاستی، منطقه ای، محله‌ای، و غیره) می‌خواهید ایجاد کنید؟

چه چیزهایی را مسئله و یا معضل عمده سازمان (یا منطقه، یا محله و غیره) تلقی می‌کنید؟

چه چیزهایی را نقاط قوت و یا امکانات سازمان می‌بینید؟

به نظر شما هدف سازمان و یا اقداماتی که انجام می‌دهید چه باید باشد؟

چرا به این مسئله‌ها باید پرداخته شود؟

مدیریت موثر جلسات

وقتی که سازمان شما از مردم سوال می‌پرسد، گرداننده‌ بحث باید همه را تشویق کند تا نظرات خوب، امیدوارکننده‌ و ایده‌های مثبت آنها برجسته شود. قبل از همه، این نکته باید مطرح شود که چه موضوعاتی مهمترین‌ها برای سازمان شما است. مثلا آیا می‌خواهید به مسائل مرتبط با توسعه شهری بپردازید یا به مسایل مرتبط با بهداشت و درمان عمومی؟ رفتارهای نژادپرستانه در سازمان یا فرصت‌های اقتصادی؟ پرسش دیگری که باید به آن پاسخ دهید این است که سازمان شما در چه سطحی کار خواهد کرد. آیا کار آن محدود به یک مدرسه، یا یک محله خواهد بود و یا در سطح شهر فعالیت خواهد کرد؟ یا اینکه تمرکز تلاش‌های شما باید فراتر از این و در سطح منطقه ای، استانی و یا ملی و یا حتی بین‌المللی باشد؟

اینها پرسش‌هایی‌ است که پاسخی سرراست و آسان ندارد. سازمان شما باید چیزهایی را که در فرآیند جمع آوری اطلاعات آموخته در نظر داشته باشد، و از راه بحث و تبادل نظر با اعضا بهترین مسیر را برای خود انتخاب کند. پیشنهاد ما این است که این بحث را برای همه اعضای سازمان باز کنید تا به بهترین نتایج ممکن دست یابید.

بدیهی‌ است که اگر سازمان شما کمک مالی عمده‌ای از یک نهاد خاص دریافت می‌کند، آن نهاد ممکن است تعیین کند که اهداف عمومی گروه شما چه باید باشد. مثلا، اگر یک حامی مالی می‌پذیرد که برای کاهش گرسنگی در میان کودکان پول بدهد، حداقل بخشی از بیانیه‌ ماموریت سازمان شما باید به همین هدف اختصاص داده شود. اما حتی در چنین شرایطی، این سازمان است که باید چشم‌انداز و ماموریت نهایی را که به بهترین نحو به مسائل مردم می‌پردازد، تعیین کند.

راهنمای تدوین بیانیه ماموریت و چشم انداز سازمان

حالا که سازمان شما درک روشن‌تری از این دارد که قرار است چه کاری و به چه دلیلی انجام دهد، شما در جایگاهی مناسب قرار دارید که بتوانید ماموریت و چشم‌انداز خود را به شکلی تدوین کنید که دربرگیرنده‌ ایده ها، اهداف و آرزوهای شما باشد. هنگام تدوین این دو بیانیه، به یاد داشته باشید که شیوه بیان آن ها باید فراگیر باشد و نیز محدود به یک بازه‌ زمانی خاص نشود. چشم‌انداز و ماموریتی که برای پایدار ماندن تدوین شده باشد راهنمای تلاش‌های امروز و آینده شما خواهد بود.

قبل از همه، به اعضای سازمان خود یادآوری کنید که اغلب باید چندین عبارت برای تدوین ماموریت و چشم‌انداز در نظر گرفته شود تا آرزوهای همه کسانی که در تلاش‌ برای بهبود سازمان دخیل هستند، بازتاب یابد. نیازی نیست که فقط یک عبارت «بی‌نقص و کامل» برای چشم‌انداز یا ماموریت خود پیدا کنید. افراد را تشویق کنید که ایده‌های خود را بیان کنند و آن‌ها را یادداشت کنید بهتر آن‌ است که روی یک کاغذ بزرگ و یا یک تابلو در مقابل دید همه افراد باشد تا آنها را ببینند و الهام بگیرند. اگر آغاز کار برایتان دشوار است، شاید مرور برخی از مثال‌های ارائه شده در بخش های بالاتر این مقاله مربوط به نحوه بیان چشم‌انداز و یا ماموریت کمک کند. خوب است از خود بپرسید که ایده‌های اعضا گروه شما تا چه حد با توصیه‌هایی که در این‌باره ارائه کردیم، همخوانی دارد.

بهتر است ابتدا ماموریت سازمان را تدوین و سپس به تهیه چشم انداز مبادرت نمایید. البته بدیهی است که این دو سند با هم ارتباط متقابل داشته و بر محتوای یکدیگر موثرند.

راهنمای تدوین بیانیه ماموریت

بعد از آنکه ایده‌های اعضای سازمان را به صورت توفان فکری فهرست کردید، گروه شما می‌تواند به شکلی انتقادی درباره‌ هر کدام از آن ایده‌های پیشنهادی بحث کند. در بیشتر موارد چندین نحوه بیان ماموریت، برجسته‌تر از بقیه خواهد شد و بالاخره یکی از میان گروه به بهترین ایده اشاره خواهد کرد و با موافقت دیگران به بهترین بیان، که مقبول جمع باشد، خواهید رسید.

می‌توانید پرسش‌های زیر را نیز درباره‌ ایده‌های بیانیه ماموریت از خود بپرسید:

آیا بیان‌گر آن‌چه سازمان شما انجام می دهد و نیز این‌که چرا انجام می دهد، هست؟

آیا بیانگر ماهیت محصولات و خدمات شما هست؟

آیا بیانگر تمایز محصولات یا خدمات شما از رقبا هست؟

آیا به حد کافی فشرده است؟‌ (یک جمله)

آیا نتیجه-محور است؟‌‌ (به عبارت دیگر، آیا نتیجه‌ کار در بیانیه ماموریت برجسته شده؟)

آیا شامل همه اهداف و افرادی می‌شود که احتمالا در سازمان شما دخیل خواهند شد؟ ذینفعانی مثل؛ تامین کنندگان، مردم، کارکنان، سهامداران، اهداکنندگان مالی، داوطلب ها و دولت.

آیا مشتریان سازمان را به خوبی تعریف می کند؟ و اینکه چگونه می توانید به آنها کمک کنید که زندگی بهتر و آسان تری داشته باشند؟

فلسفه و ارزش های حاکم بر فعالیت سازمان چیست و چه تاثیری بر پاسخ سوال های فوق دارد؟

راهنمای تدوین بیانیه چشم انداز

فرایند نوشتن بیانیه چشم انداز بسیار شبیه تدوین بیانیه ماموریت است. بعد از بحث و تبادل نظر درباره بیانیه های چشم انداز پیشنهادی گروه مورد مشورت، خوبی هر کدام را با این پرسش‌ها بسنجید:

آیا نشان دهنده وضعیت آرمانی سازمان در افق زمانی 15، 20 یا 30 سال دیگر است؟

در صورت اجرای برنامه ها، سازمان در افق چشم انداز در مقایسه با رقبا در سطح ملی یا بین المللی چه وضعیتی خواهد داشت؟

آیا اعضای سازمان را به کار مشترک جذب خواهد کرد؟

آیا به آن‌ها امید به آینده می‌دهد؟

آیا اعضای سازمان را ترغیب خواهد کرد که رویاهای خود را از طریق اقدام مثبت و موثر تحقق بخشند؟

آیا سکویی برای توسعه‌ سایر ابعاد فرآیند برنامه‌ریزی استراتژیک فراهم می‌کند؟

آیا با تاریخ، فرهنگ و ارزش های سازمان تناسب دارد؟

و نکته‌ نهایی که باید در نظر بگیرید: سعی نکنید از ابتدا تعداد مشخصی بیانیه چشم‌انداز برای سازمان خود تعیین کنید. در نهایت، چه دو بیان و چه ده بیان از چشم‌انداز تدوین کنید، مهمترین امر آن است که آن بیان‌ها باید تصویری جامع از چشم‌انداز سازمان شما به دست دهد.

سند نهایی چشم‌ انداز به کارکنان شما تصویری روشن از مسیر پیش روی شرکت ارائه می‌دهد. بعد از آن، وظیفه‌ی پرورش و پشتیبانی از این چشم‌ انداز و الهام بخشیدن به کارکنان در همین جهت بر عهده‌ی شماست.

جلب توافق عمومی

توافق جمعی را نسبت به چشم‌انداز و ماموریت سازمان خود جلب کنید

پس از تدوین چشم‌انداز و بیانیه ماموریت، گام بعدی، پیش از آنکه از آنها استفاده کنید، احتمالا این خواهد بود که بدانید دیگر اعضای سازمان درباره‌ چشم‌انداز و ماموریت شما چه فکر می‌کنند. برای این‌ کار می‌توانید با همان رهبران سازمان و یا اعضای گروه تمرکز که پیش از آن با آنها کار کرده‌اید، صحبت کنید. این کار، قبل از هر چیز، می‌تواند به شما اطمینان دهد که این افراد چشم‌انداز و ماموریت شما را با ارزش‌ها و رسوم اجتماعی سازمان همخوان می‌دانند. دوم اینکه به شما اطمینان می‌دهد که اعضای سازمان توافق دارند که چشم انداز و ماموریت شما بازتاب دهنده‌ باورها و آرزو‌های آنها است. در این فرایند، این نیز ممکن است که سازمان شما دریابد که به‌طور ناخواسته نکته بسیار مهمی را از قلم انداخته است.

در پایان،‌ مهم است به یاد داشته باشد که گرچه تدوین بیانیه های ماموریت و چشم انداز برای سازمان شما گامی بزرگ است (مرحله‌ای که به پایان رساندنش شایسته‌ تجلیل است)، اما کارهای زیادی هنوز باقی‌ است که باید انجام دهید. پس از این مرحله، باید تصمیم بگیرید که از بیانیه چشم‌انداز و بیانیه ماموریت چگونه استفاده کنید. در غیر این صورت، تمام کار و زحمت شما به هدر رفته است.

نکته‌ اصلی در این مرحله این است که پیام خود را به دیگران برسانید.

انتشار بیانیه ماموریت و چشم انداز

راه‌های بسیار زیادی هست که از طریق آن سازمان شما می‌تواند در مورد چشم‌انداز و ماموریت خود اطلاع‌رسانی کند.

چند روش را اینجا فهرست می‌کنیم:

چشم‌انداز و ماموریت خود را روی سربرگ‌های سازمان چاپ کنید

آنها روی وب‌سایت خود منتشر کنید

روی تی‌شرت و قلم و امثال آن چاپ کنید و به دیگران هدیه بدهید

آنها را به جعبه‌ابزار رسانه‌ای خود اضافه کنید

هنگام مصاحبه با رسانه‌ها به آنها اشاره کنید

روی جلد گزارش سالانه خود چاپ کنید.

بر روی کاتالوگ های تبلیغاتی جای مناسبی برای آنها در نظر بگیرید.

تدوین چشم‌انداز و ماموریت به شکل موثر،‌ دو کار از مهمترین کارهای سازمان شما است که باید انجام گیرد. چرا که این دو بر هر کار دیگری که خواهید کرد، تاثیر می‌گذارند. امیدواریم که این مقاله به شما کمک کرده باشد که نسبت به توانایی خود در تدوین موفق چشم‌انداز و ماموریت به شکلی موثر و الهام‌بخش، اطمینان بیشتری به دست آورد.

باز هم تاکید می کنیم به یاد داشته باشید که چشم‌انداز و ماموریت شما باید فراگیر و جسورانه باشد. موفق باشید.

نوشته‌های اخیر

دسته‌ها

از جدیدترین یافته و مقالات ما در موضوعات مدیریت استراتژیک و توسعه اقتصادی باخبر شوید

با مشاوره و آموزشهای کاربردی آریا فن گستر ، حرفه ای و پیشتاز باشید.